By Dünya kültür mirasının en önemli bölümlerinden birini oluşturan mutfak kültürü, tarih boyunca hayat bulduğu coğrafyaları yansıtan çok katmanlı kültürel bir zenginliktir. Başlangıçta sadece doyma amaçlı ve biyolojik olan “yemek” kavramı zaman içinde birikimle beraber bir kültür haline gelmiştir. Eskilerden bu yana teknolojinin gelişimi ile kısıtlı olan kaynaklar çoğaldı ve fazla yemek üretimi gerçekleşti. Bir düşünceye göre; “bu noktadan sonra da yemek üretiminden çok yemek üretme yöntemi önem kazanmaya başladı. Artık mesele yemek bulmak değil yemeğin sağlıklı olmasının yanı sıra lezzetli de olmasını sağlamaktır.”
Yörelerin mutfak kültürünün temeli “üretilenlerin tüketilmesidir.” Yani ülkelerin ve hatta bölgelerin coğrafi özellikleri yemek kültürünü ve mutfağı etkiler. Bu ilkeyi Karadeniz ile ilişkilendirirsek, kıyıdan çıkarılan balığın kıyı kesim tarafından çokça tüketilmesine rağmen Karadeniz’in iç kesimlerinde yerini sebzelere bırakmasını sayabiliriz. Coğrafi özellikler ve hava durumu Karadeniz mutfağını Türkiye’nin diğer mutfaklarından belirli bir şekilde ayırt edilmesini sağlamıştır.
Karadeniz’de Peynir Çeşitliliği
Türkiye’deki tüm bölgeler arasında peynir çeşitliği açısından liderliği Karadeniz Bölgesi taşımaktadır. Peynirleri ahşap kovalar da olgunlaştırma yöntemi de aynı şekilde Karadeniz Bölgesi’ne aittir. Genel olarak koyun, keçi, inek ve manda sütü kullanılarak üretilen peynirlerin isimlerini şu şekilde sıralayabiliriz: Aho peyniri, Kolot peyniri, Gorcola peyniri, Tel peyniri, Torba peyniri, Deleme peyniri. Bir araştırmaya göre, Türkiye’de bulunan 75 peynir çeşidinin 12 tanesi Karadeniz bölgesine ait peynirlerdir.
Peynir üretiminde ve çeşitliliğinde, kullanılan sütün cinsi, kullanılan yağ oranı, tuz oranı gibi birçok faktör öne çıkmaktadır. Bunların yanı sıra iklim, hava sıcaklığı, alışkanlıklar gibi birçok etken ile peynir çeşitliği gelişmiştir. Dolayısıyla değişik yiyecekleri tüketme ve yeni yerleri görme ihtiyacı ve merakı giderek artan kişilere sunulan yeni alternatiflerden birisi de artık peynir turizmidir. Yeni tatlar denemek için şehir şehir gezen turistlerin yeni rotasını oluşturulan peynir gezi rotaları Karadeniz mutfağına da yönelmektedir. Gastronomi turizmi kapsamında turizm hareketleri içerisinde yer alacak turistlerden az yağlı peynir sevenlere Karadeniz mutfaklarına yönelik ziyaret gerçekleştirmelerini önerebiliriz. Karadeniz mutfağının sevilen peynirlerine örnek olarak telli peyniri verebiliriz.
Doğu Karadeniz Bölgesi’nde koyun, keçi, inek sütünden veya karışımlarından yapılan telli peynir, yapı olarak sert bir peynirdir, orta yağlı, sarımtırak bir renge sahiptir. Erzurum Civil peyniri ve Kars Çeçil peyniri ile benzerlik gösteren bir peynirdir. Karadeniz mutfağından örnek vereceğimiz bir diğer peynir ise çökelek olarak da bilinen minci peyniridir. Yoğurt, süt ya da ayrandan üretilen minci peyniri, kuymak yapımında da kullanılan yağsız ve tuzsuz bir peynirdir. Nalia’da saf tereyağı ve yöresel lor peynirle hazırlanmaktadır ve sıcak peynir mantığında servis edilmektedir. İsteğe göre yumurta sarısı ile de lezzete farklı bir boyut katabilirsiniz. Sofralarımızı, yöresel tekniklere göre hazırladığımız doğal peynirler ile süsleyerek sizleri misafir ediyoruz.